कापूस पातेगळ: फक्त एक काम करा कापसाचे पाते गळणारचं नाहीत Kapus Pategal Upay

सध्याच्या हवामानामुळे कापूस पिकामध्ये पातेगळ (फुले आणि बोंडे गळून पडणे) ही एक मोठी समस्या बनली आहे. शेतकऱ्यांचे यामुळे मोठे नुकसान होत आहे. या समस्येमागची कारणे समजून घेतल्यास आणि योग्य उपाययोजना केल्यास पातेगळ थांबवता येते.

पातेगळ होण्याची प्रमुख कारणे

• पाण्याचा ताण: सततचा पाऊस किंवा शेतात पाणी साचून राहिल्यामुळे मुळांना हवा मिळत नाही. यामुळे झाडे जमिनीतून आवश्यक अन्नद्रव्ये शोषू शकत नाहीत आणि पातेगळ होते.
• सूर्यप्रकाशाची कमतरता: ढगाळ वातावरणामुळे झाडांना पुरेसा सूर्यप्रकाश मिळत नाही. यामुळे प्रकाशसंश्लेषण (Photosynthesis) प्रक्रिया मंदावते, ज्यामुळे झाडांच्या वाढीवर परिणाम होतो आणि पातेगळ सुरू होते.
• सूक्ष्म अन्नद्रव्यांची कमतरता: कापसाच्या चांगल्या वाढीसाठी बोरॉन, मॅग्नेशियम आणि कॅल्शियम यांसारख्या सूक्ष्म अन्नद्रव्यांची गरज असते. यांची कमतरता असल्यास पातेगळची समस्या वाढते.
• पिकाची दाटी: कापसाची लागवड खूप जवळ-जवळ केल्यास झाडांमध्ये हवा खेळती राहत नाही. यामुळे बुरशीजन्य रोगांचा प्रादुर्भाव वाढतो आणि पातेगळ होते.

पातेगळ थांबवण्यासाठी उपाय

पातेगळ नियंत्रणात आणण्यासाठी खालील उपाययोजना प्रभावी ठरतात:

• पाण्याचे योग्य व्यवस्थापन: शेतात पाणी साचून राहिल्यास लगेच ते बाहेर काढण्याची व्यवस्था करा. पाऊस थांबल्यावर शेतात वाफसा (ओलावा) येताच बैलांच्या सहाय्याने कापसाला पाळी (मशागत) घाला. यामुळे माती भुसभुशीत होऊन मुळांना हवा मिळते.
• प्रभावी फवारणी: पातेगळ थांबवण्यासाठी बोरॉन आणि प्लॅनोफिक्स ची फवारणी करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
  • बोरॉन: फुलांची आणि बोंडांची वाढ चांगली करते.
  • प्लॅनोफिक्स: बोंडे आणि फुले गळण्याचे प्रमाण कमी करते.
• खतांचा संतुलित वापर: पिकाला खत देताना नत्र (N), स्फुरद (P) आणि पालाश (K) या मुख्य अन्नद्रव्यांसोबतच मॅग्नेशियम, बोरॉन, सल्फर आणि कॅल्शियमयुक्त खतांचा वापर करणे आवश्यक आहे. यामुळे झाडांची रोगप्रतिकारशक्ती वाढते आणि ते मजबूत बनतात.

पातेगळ होण्याचे कारण	उपाययोजना
पाण्याचा ताण	शेतातून पाणी बाहेर काढा आणि मशागत करा.
सूर्यप्रकाशाची कमतरता	पिकातील दाटी कमी करून हवा खेळती ठेवा.
सूक्ष्म अन्नद्रव्यांची कमतरता	बोरॉन आणि मॅग्नेशियमयुक्त खतांचा वापर करा.
बुरशीजन्य रोग	योग्य फवारणी करा आणि पिकातील दाटी कमी करा.

या उपायांचा योग्य वापर केल्यास कापूस पिकातील पातेगळची समस्या नक्कीच कमी होईल आणि तुमच्या उत्पादनात वाढ होईल.